با نگرش به كتب فقهى علماى بزرگوار در صورت حصول شرايط ذيل وظيفه تيمم است كه يا بدل از غسل و يا بدل از وضو خواهد بود : 1 - عدم وجوب آب 2 - عدم دسترسى به آب 3 - ترس از ضرر در صورت استعمال آب 4 - ترس از استعمال آب به جهت حفظ نفوس انسانى يا حيوانى از تشنگى و عطش 5 - تنگى وقت در هر حال يكى از شرايط اساسى تيمم وجود خاك طاهر است به جز معادن و مأكولات . شرايط ديگرى نيز وجود دارد كه در جاى خود در كتب فقها آمده است . در صورتى كه وقت نماز تنگ باشد ، وظيفه مكلف تيمم است و در جواز تيمم بدل از وضو و غسل در اين صورت ، عموم فقهاى بزرگوار اتفاق نظر دارند . مسأله اين‌جا است كه آيا مىتوان در صورت عدم وجود آب در ابتداى وقت تيمم كرد و با آن نماز گذارد و يا بايد صبر كرد ، تا فرض تنگى وقت تحقق يابد و آنگاه اقدام به تيمم نمود ؟ به عبارت ديگر آيا با فرض وسعت وقت ، تيمم جايز است و نماز صحيح است و يا بايد تنگى وقت محقق شود و نماز مجزى نيست ؟ در ميان فقهاى بزرگوار شيعه ، پيرامون اين مسأله بحثهاى بسيارى روى داده است و اختلاف فتوا در اين خصوص ديده مىشود . عده زيادى كه اكثريت را تشكيل مىدهند ، بر اين اعتقادند كه در ابتداى وقت و به عبارت ديگر در وسعت وقت ، تيمم جايز نيست و نماز خواندن با آن تيمم ، صحيح و مجزى نمىباشد . قول مشهور نيز همين است . در مقابل عده‌اى ديگرى هستند كه معتقد به جواز تيمم در اوّل وقت هستند .